Persoonlijkheidsstoornissen (7)

De laatste twee persoonlijkheidsstoornissen uit het B-cluster  (met als centrale kenmerk: ontregeling van emoties):

c) Een persoon met een theatrale persoonlijkheidsstoornis werd vroeger een hysterische persoonlijkheid genoemd. Het is één van de oudst bekende psychiatrische ziektebeelden (al bekend bij de oude Grieken). Het woord komt van het Griekse woord voor baarmoeder. Verondersteld werd dat deze stoornis alleen bij vrouwen voor zou komen. Inmiddels weten we dat mannen ook (on-)behoorlijk theatraal gedrag kunnen vertonen.

Wie de oude TV-serie ‘Schone Schijn’ (‘Keeping Up Appearances’)  bekijkt ziet daar in Hyacinth een theatrale uitvergroting van de theatrale persoonlijkheid. Veel mensen met een theatrale persoonlijkheid vertonen dat gedrag op een wat meer subtiele manier. Behalve in de wereld van de film en de kunst, daar schijnt het een ‘pré’ te zijn als je jezelf zoveel mogelijk in de schijnwerpers plaatst.

Mensen met een theatrale peroonlijkheidsstoornis zoeken voortdurend bevestiging, goedkeuring en lof van anderen . Ze voelen zich ongemakkelijk in situaties waarin ze niet in het middelpunt van de belangstelling staan. Om ‘aandacht te trekken’ zal de één zijn toevlucht nemen tot extravagant gedrag, de ander tot bijzondere kleding, een derde tot expressionistisch taalgebruik.

Toen er aan mevrouw De Graaf tijdens een verjaardagsfeest niet werd gevraagd hoe het met haar ging haalde ze een plastic tas van de apotheek tevoorschijn. Daaruit pakte ze een hele reeks potjes en doosjes met medicijnen. Die zette ze al zuchtend op de tafel.

d) De narcistische persoonlijkheidstoornis kenmerkt zich door overwaardige denkbeelden en daarnaast door overgevoeligheid voor een mogelijke negatieve beoordeling (die als krenking wordt ervaren). Het is voor hen buitengewoon moeilijk ‘de zaak’ te onderscheiden van ‘de persoon’. Ook hebben ze moeite om zich in te leven in de standpunten van anderen.
Het kost mensen met een narcistische persoonlijkheid vaak moeite om hulp te vragen. Ze stellen zichzelf zó centraal dat de ander maar naar hén toe moet komen.

“Ik zit hier al dagen lang te wachten op bezoek” zei John, “maar zelfs mijn familie laat me in de steek.” “Weet uw familie dan dat u ziek bent?” vroeg ik. “Hebt u ze gebeld dat u graag bezoek wilt hebben?” “Nee” zei John, “dat heb ik ze niet verteld. Maar als ze maar een beetje interesse in mij zouden hebben zouden ze wel langs komen. Ik stond toch ook altijd voor hén klaar. Zo zie je maar weer: stank voor dank…”

Over de narcistische persoonlijkheid heb ik eerder veel uitgebreider geschreven, die blogs kun je vinden met het ‘zoekschema’.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Persoonlijkheidsstoornissen (7)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s