Persoonlijkheidsstoornissen (1)

Met de diagnose ‘persoonlijkheidsstoornis’plak je mensen al snel een etiket op, waarbij je jezelf buiten de discussie stelt. “Die persoon heeft een persoonlijkheidsstoornis, dus het ligt niet aan mij.”

Aan de andere kant kan zicht op deze stoornissen ook een voordeel hebben: we begrijpen mensen beter.

Naar aanleiding van twee voorgaande blogs kwam de vraag opf ik niet nog een keer de persoonlijkheidsstoornissen op een rijtje wil zetten. Dat wil ik wel doen, maar zonder me er al te druk over te maken. Ik gebruik mijn epistelen uit de oude doos. Daarbij hanteer ik ook de oude DSM-IV. 

Het thema ‘persoonlijkheidsstoornissen’ is voor mij vanuit het werk met verstandelijk gehandicapten niet zo bekend. Veel psychiaters beweren zelfs dat deze stoornissen bij mensen met een verstandelijke beperking niet voor kunnen komen. Toch staat er in mijn boekenkast wél een boek over persoonlijkheidsstoornissen bij verstandelijk gehandicapten .

En een observatiekliniek beweert zelfs dat meer dan 30% van de bij hen aangemelde cliënten met een verstandelijke beperking lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis. Kennelijk is men het niet eens over de vraag of persoonlijkheidsstoornissen en verstandelijke beperking met elkaar samen kunnen gaan.

Persoonlijkheid
Ieder kind wordt geboren met een bepaald temperament : de aangeboren manier waarop het met gedrag reageert op zijn omgeving (bijv.: langzaam op gang komen of direct tot actie over gaan). De wisselwerking tussen het temperament en de sociale omgeving waarin het kind opgroeit leidt tot de vorming van het karakter. Het karakter kristalliseert zich uit in de eerste 5 levensjaren.

Bovenop dat karakter vormt zich de persoon van het kind, zijn ‘ik’ (ego) en later zijn identiteit (je bent een ‘redelijk continu persoon’, ongeacht de omstandigheden). “De persoonlijkheid van de mens ontwikkelt zich als een soort cocktail waarin biologische invloeden samengaan met temperament, opvoeding en ervaring”.

Persoonlijkheid kan worden gezien als een patroon van diepgewortelde psychologische kenmerken die mensen zichzelf vaak niet bewust zijn. Doordat deze trekken zo diep in de persoon ingrijpen komen ze automatisch tot uiting in bijna ieder facet van het functioneren.

We zien dit patroon vooral aan:
1) de manier waarop mensen hun omgeving en andere mensen waarnemen (cognitie),
2) de affectiviteit (de wijze waarop de emoties vorm krijgen),
3) het interpersoonlijk functioneren (hoe gaat iemand met andere mensen om?) en
4) de impuls-controle (op welke wijze hanteert de persoon zijn ‘driften’?).

Voorbeelden:

1). Een cognitie als: Die persoon is er altijd op uit om mij dwars te zitten.

2). Zelfs een kleine opmerking leidt tot een heftige emotionele woede-aanval (verbaal of fysiek). In de social media vallen mensen met een persoonlijkheidsstoornis vaak al snel door de mand.

3). Mensen met een persoonlijkheidsstoornis kunnen vaak niet samenwerken: ze kiezen voor de bovenpositie en willen bepalen hoe de ander zich gedraagt.

4). Mensen met een persoonlijkheidsstoornis vliegen vaak snel uit de bocht (verbaal en fysiek).

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s