IQ of volgehouden aandacht? (2)

Executieve functies

Eén van de kernproblemen voor veel mensen met autisme is het haperen van de executieve functies.

Die moeilijke term heeft o.a. te maken met de manier waarop je plant en ordent. Je kunt heel slim zijn, maar als je denken een chaos is kom je niet ver.

Er zijn zeer intelligente mensen met autisme die tijdens hun universitaire studie helemaal vastlopen omdat er van hen verwacht wordt dat ze veel aan zelfstudie doen en bijvoorbeeld twee maanden tijd uit kunnen trekken voor het bestuderen van een tentamen. Ze blijven dan bijvoorbeeld steken op het uit hun hoofd leren van details uit het eerste hoofdstuk van het boek. Aan de andere 12 hoofdstukken komen ze helemaal niet meer toe.

Het probleem van de tijd

Eén van de problemen van (een deel van de) mensen met autisme is het hanteren van het begrip tijd. Ze kunnen niet inschatten hoeveel tijd ze ergens voor nodig hebben. Het maakt ook dat ze niet op tijd kunnen stoppen. Ze vergeten te eten, en ze ontdekken ’s nachts om drie uur dat ze al vier uur in bed hadden moeten liggen.

Dirk is één van mijn cliënten met autisme. Hij kwam bijna altijd te laat op de afspraken. Dat lag niet aan zijn intelligentie, maar aan het niet kunnen organiseren van de tijd. Tegenwoordig zet ik de vertrektijd van huis in zijn agenda. Sinds die tijd komt hij (beter) op tijd.

Executief en school

In Sardes 9/2010 schrijven enkele onderzoekers over het belang van de executieve functies bij de schoolprestaties.

Onderdelen van de executieve functies zijn:

a. aandacht, concentratie

b. volgehouden aandacht, een tijd de aandacht vast kunnen houden

c. daarnaast ook flexibiliteit: indien nodig de aandacht op een ander aspect vestigen

d. het regelen en bijsturen van het eigen gedrag, beheersing, impulsen op zo’n manier kunnen bijsturen dat je gedrag sociaal aanvaardbaar is.

Het zijn die aspecten die een leerkracht door het jaar heen natuurlijk veel beter ‘ ziet’ dan een Citotoets kan meten. Onderschat dus het inzicht van de leerkracht niet als het gaat om het bepalen van de beste schoolkeuze voor een kind.

En: volgens sommige onderzoekers voorspellen de executieve functies beter dan het IQ hoe iemand zal presteren op school en in de samenleving. Wie niet kan plannen en organiseren heeft het in onze maatschappij behoorlijk moeilijk. Want hoe meer er een beroep wordt gedaan op individuele verantwoordelijkheden des te belangrijker wordt het dat je je leven kunt organiseren.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s