Communicatie: de betweter (1)

Er stond een bestelauto in de straat. Zoiets valt in onze dorpse stadsstraat meteen op. Op de auto stond als tekst: Bedweter. Ik dacht: ‘daar zou een betweter niet tegen kunnen, die zou de ‘d’ meteen willen vervangen door een t’. Want hij (of zij) weet het natuurlijk allemaal beter.

Deze Bedweter heeft – zoals de meeste lezertjes wel meteen door hadden – te maken met slaapgedrag. In de straat werd een bed bezorgd. Waarom dat bed helemaal uit Lunteren moest komen is mij niet bekend.

Aan Maarten van Rossem werd gevraagd of hij een betweter is. “Nee” zei Maarten, “Een betweter is iemand die dénkt het beter te weten, maar het niet doet. Ik weet het wél beter”. 

De betweter heeft alles met OPA te maken (blog van gisteren). Ik was niet van plan daar meteen een vervolg op te schrijven, maar de auto van de bedweter bracht mij op dit idee. Mocht ik tegen schenen van betweters aanschoppen, dan ligt het dus niet aan mij.

Niet in discussie gaan

Over de betweter heb ik al eerder geschreven, naar aanleiding van een boek en trainingen van Martin Appelo. Zijn boodschap (in het kader van het socratisch motiveren) is dat je nooit met een betweter in discussie moet gaan. Je verliest het namelijk altijd en het is zonde van de energie. Ook als de betweter namelijk helemaal ongelijk heeft heeft hij volgens zichzelf namelijk nog steeds gelijk.

Burenruzie in Deventer

Zoals onze ‘vriend’ Selim Isitan die in 2014 een conflict met zijn buurvrouw uitvocht via de Rijdende Rechter, (toen nog) meester Frank Visser. Zie: Brevet van onvermogen op mijn blog van 27 december 2014. Toen Isitan zijn gelijk niet kreeg bleef hij gelijk houden, want meester Visser was geen echte rechter. Dus hoefde hij zich niets van de uitspraak aan te trekken. Hij wist het beter wat recht was dan de rechter die recht had gesproken.

Inmiddels is er een nieuw conflict ontstaan. Buurvrouw Diana Brevet heeft last van lekkage sinds Selim Isitan veranderingen aan zijn dakbedekking heeft aangebracht. Maar volgens Isitan is dat het probleem van mevrouw Brevet. Zij heeft immers lekkage en hij niet? Deze uitspraak is ongeveer van het niveau: als ik word aangereden door een auto en mijn been breek is dat alleen mijn probleem. Ik heb immers mijn been gebroken en de automobilist niet. Het getuigt niet van veel empathisch vermogen.

Denigrerend

Eén van de belangrijkste kenmerken van de betweter is dat hij/zij het (altijd) beter weet, beter dan iemand die ergens veel studie naar heeft gedaan.

In één van mijn eerdere blogs noemde ik een patiënt die aan de tandarts voor ging schrijven welke behandeling er gegeven moest worden. Toen de tandarts zei dat die behandeling niet gewenst was, was het hek van de dam. Dit was toch wel de meest hopeloze tandarts die op twee benen door de Nederlandse gezondheidszorg rondhuppelde. Daarmee zitten we meteen bij een tweede kenmerk van de bedweter: denigrerend doen over de kennis van anderen.

Menswetenschappen

Nu is tandarts nog een redelijk concreet en afgebakend beroep. Maar hoe zit dat met vage vakken als pedagogiek en psychologie. Iedereen heeft wel een mening over hoe mensen in elkaar zitten en over hoe je zou moeten opvoeden. Inderdaad doe je er als behandelaar goed aan om dat te erkennen.

Maar dat wil niet zeggen dat daarmee jouw uitgangspunten door iemand van buiten het vak per definitie als waardeloos moet worden afgeschilderd.

“Dat is typisch psychologie van de koude grond” zei een technicus toen een zeer ervaren psycholoog hem een bepaald advies gaf. De psycholoog probeerde nog uit te leggen wat hij bedoelde, maar het hielp allemaal niets. Volgens de technicus was dit zó’n dom voorstel, zelfs zijn dementerende moeder wist nog wel dat dit flauwekul was.

Superspeciaal

Als zo’n interactie ontstaat heb je grote kans dat je te maken hebt met een betweter. En – zegt Appelo – trap er dan niet in. Ga dan dus niet in discussie. Maar geef wel je grenzen aan. “Kennelijk ben ik niet de goede hulpverlener voor u. Helaas heb ik niet de kennis in huis die u van een behandelaar vraagt. Het lijkt me beter als u een andere behandelaar zoekt.” En je denkt erbij (al zeg je dat niet) ‘U vindt uzelf zó speciaal dat u een superspeciale behandeling verdient’. 

Soms mag je in gedachten even de betweter spelen. En dan helpt deze vuistregel: hoe minder de betweter ergens vanaf weet, des te meer zal hij de betweter uit gaan hangen. Hij kan er namelijk niet mee omgaan als hij iets minder goed weet dan een ander. Dus kan hij niet anders dan zich zichzelf ‘opblazen’.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Communicatie: de betweter (1)”

  1. “Zichzelf Opblazen”,

    het is raadzaam om op te passen met die betweters,
    minimale nabijheid met behoud van veel distantie.
    want het zijn allemaal aangesloten ISIS – communicatieterroristen ……….!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s