Communicatie: OPA

Hoewel ik sinds ruim een jaar OPA ben heb ik het nu even over het feit dat OPA-communicatie vaak disfunctionele communicatie is.

In communicatie-termen betekent OPA: Oordelen, Poneren, Argumenteren. Omdat mensen minder de tijd nemen om te communiceren (letterlijk betekent dat: iets samen delen) vervallen ze eerder in de OPA-positie. Het is trouwens ook kenmerkend voor de positie van de betweter.

OPA zie je veel in het mailverkeer. Maar ook Twitter is een berucht medium waar dat steeds weer gebeurt. Want wie het snelste en het hardste kan oordelen trekt vaak de meeste aandacht.

Steven heeft een plan bedacht. Hij wil een dag organiseren voor zijn ouders. Daar heeft hij zijn zus bij nodig. Vol enthousiasme mailt hij zijn zus met zijn plan. Het lijkt hem een leuke verrassing voor zijn ouders.

Zijn zus reageert met:

“Wat een waardeloos plan” (Oordeel). Misschien heb jij daar tijd voor, maar ik heb heus wel iets beters te doen (Poneren, in de betekenis van in stelling brengen). Bovendien is dat helemaal niks voor Pa en Ma, ze vinden het zonde van het geld en ze vinden er ook niks aan.“(Argumenteren).

Op zichzelf zijn Poneren en Argumenteren niet verkeerd. Op het HBO leren studenten om op een goede manier te argumenteren. Het gaat mis in de communicatie als er geen ruimte is voor wederhoor. En vooral als de argumenten de emotionele aspecten doodslaan.

In dit voorbeeld wordt het plan voor Steven vanuit de oordeelspositie dusdanig gekraakt dat er nauwelijks nog ruimte is voor uitwisseling van ideeën. In het oordeel van de zus heeft Steven een buitengewoon dom plan bedacht waar eigenlijk niet eens meer over nagedacht zou hoeven te worden.

Bovendien vult ze meteen maar voor haar ouders in hoe die zullen denken. Daarmee suggereert ze dat Steven zijn ouders helemaal niet kent.

In het voorbeeld wordt de communicatie bijna helemaal geblokkeerd. Er is geen sprake van samen delen: de zus handelt vanuit de rol van kritische ouder (de bovenpositie) en dwingt daarmee haar broer in de kindpositie.

Een indirecte variant op deze manier van communiceren is dit voorbeeld uit de strip van Vader en zoon:

argumenteren

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Communicatie: OPA”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s