Mevrouw Damstra wordt niet begroet

Mevrouw Damstra had het beeld dat nogal wat mensen het op haar voorzien hadden (blog 1 over sociale interpretatie). Dat was ook een thema waar ze steeds mee bezig was. “Ik zie wel hoe ze naar me kijken” zei ze dan.

Maar zou er in door die wantrouwende blik ook niet iets wederkerigs kunnen onstaan: actie, reactie? Als je steeds gefocust bent op hoe de ander naar jou kijkt, dan kijk je ook op een bepaalde manier naar de ander. En dat lokt ook weer een reactie van de ander uit: ‘wat moet ze van me?’ Op die manier ontstaat er een sellfullfilling prophecy. 

Gezien willen worden

Psychiater Jaap Veldkamp interpreteerde destijds in zijn colleges dit gedrag als de behoefte om gezien te worden. Ook psychiater J.S. Reedijk ging daar vanuit. Iemand die leed aan achtervolgingswanen zou een dieperliggende behoefte hebben om toch gezien te worden. Net zoals Mark die zich in de bosjes verstopte en dan blij zijn dat mensen naar hem op zoek gingen. Dat gedrag zou zijn wortels hebben in de peutertijd. 

Ik word niet gezien

Mevrouw Damstra liet een foto zien uit haar kleutertijd. Op die foto zitten haar vader en haar moeder op een bankje. Ze turen in de verte. Daar is kennelijk iets te zien. Zij staat als kleuter naast haar ouders, op ongeveer een meter afstand. Haar reactie bij het terugzien van die foto was: “Zie je wel, ik werd helemaal niet opgemerkt. Mijn ouders waren alleen maar met andere dingen bezig”.

Buitengesloten

gezin en afstandKijk eens naar deze foto. Wat is hier aan de hand? De beide ouders zitten gezellig met twee dochters op de bank. Hoe zou dit jongetje later naar deze foto kijken? Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met de manier waarop hij sociale situaties interpreteert. Als hij zich steeds buitengesloten voelt zal hij bij dit plaatje zeggen: ‘zie je wel, mijn ouders hadden geen aandacht voor mij’. Misschien ook nog wel: ‘ik was een sandwichkind, ik zat tussen de oudste en de jongste in’.

Vroeger en nu, nu en vroeger

Het is dus niet alleen zo dat de manier waarop je bent opgegroeid je kijk op het heden bepaalt. Het is ook omgekeerd: de manier waarop je in het heden staat (de sociale interpretatie) kleurt ook de wijze waarop je naar het verleden kijkt.

Ze waren er nooit voor mij

Mevrouw Damstra kan haar jeugd maar op één manier interpreteren. Ze had ouders die geen werkelijke aandacht voor haar hadden. Daaruit verklaart ze ook haar huidige sociale omgeving. De mensen hebben nauwelijks aandacht voor haar. Sterker nog: ze wijzen haar af. Eigenlijk precies zo als haar ouders vroeger deden. ‘Als ze iets wilde vragen liepen ze weg, ze waren er nooit voor mij’. 

Negatieve aandacht is ook aandacht

Onder het verhaal dat mensen weg lopen als ze haar zien ligt de diepere emotionele behoefte van mevrouw Damstra om gezien te worden. Het is geen prettig idee, maar voor haar misschien wel meer te verdragen. Niet gezien worden is erger dan wanneer mensen van jou weg lopen als je wordt gezien. Want dan ben je in ieder geval nog gezien…

 

 

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s