Welk effect heeft de behandelaar?

Er zijn hulpverleners die denken dat mensen maakbaar zijn. Als ze maar stevig investeren, nauwgezet de protocollen hanteren en een dosis psychologische power in de behandeling stoppen, dan gaat het vanzelf de goede kant op.

Maar zo zit de wereld niet in elkaar. Ik gebruik naar begeleiders toe wel eens de metafoor: je bent een klein sleepbootje en het systeem van de cliënt is een supertanker. Het kost dus heel wat tijd, energie en stuurmanskunst om dat systeem de goede kant uit te duwen.

Maar soms gaat het toch niet lukken. Want bepaalde omstandigheden zijn niet veranderbaar. Iemand met een verstandelijke beperking krijgt geen normale intelligentie, lang niet iedereen die verslaafd is kan zich aan die verslaving onttrekken en de problematiek in sommige gezinnen is zó weerbarstig dat je er als hulpverlener niet ‘doorheen komt’.

  1. Het blijkt dat maar liefst 40% van de factoren bij de behandeling wordt bepaald door cliënt-factoren. Die omstandigheden kun je als behandelaar niet veranderen, die zijn er gewoon.

2. Opmerkelijk genoeg is de klik die je hebt met de cliënt voor 30 % bepalend. Dat is dus een belangrijke factor. Past deze behandelaar bij deze cliënt? Past deze begeleider bij dit gezin? Of de behandeling gaat slagen heeft dus voor 30% te maken met jouw relatie met deze cliënt.

En hoe wordt die relatie bepaald? O.a. door het feit dat je nieuwsgierig bent naar de manier waarop de cliënt zijn leven in weet te richten. “De cliënt is expert van zijn leven, niet de behandelaar. Die is ‘slechts’ expert van het therapeutisch proces” (Mattelin en Volkaert, 2014).

3. 15% van het effect van de behandeling heeft met hoop, met verwachting, met perspectief te maken. Als je meent dat mevrouw De Vries dement is en dat ze dus alleen maar achteruit zal gaan heeft dat een zeer negatief effect op de mogelijkheden van mevrouw De Vries. Het wordt in de ouderenzorg steeds meer verondersteld dat de houding van de familie, de behandelaars en de begeleiders van invloed is op de achteruitgang. Hoe meer de omgeving denkt dat iemand iets niet meer kan, des te minder zal de persoon zijn mogelijkheden in gaan zetten.

In dat verband is het recent verschenen proefschrift van Erik Oudman (2016) een mooi voorbeeld van hoe het anders kan. Hij past de principes van het Foutloos Leren toe bij Korsakov-patiënten. En uit dat onderzoek blijkt dat deze patiënten nog een aantal vaardigheden kunnen leren, als de omgeving daar maar perspectief in ziet.

4. En dan hebben al die behandelaars en begeleiders ook nog een diploma aan de muur hangen. En als het goed is studeren ze ook jaarlijks nog bij. Heeft dat eigenlijk nog zin? Ja, dat heeft zin. Maar het effect is slechts beperkt. 15 % is een gevolg van de technieken, modellen die je hanteert, die je in opleidingen geleerd hebt.

Literatuur: Hubble, M.A, Duncan, B.L. & Miller, S.D.: The Heart and Soul Of Change, A.P.A. Washington D.C., 1999

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

2 thoughts on “Welk effect heeft de behandelaar?”

  1. Een realistisch beeld van wat je wilt en vooral kunt doen is hier dus het halve werk.
    En vooral ‘die klik’ dienen we m.i. niet te onderschatten, maar ja wanneer we ‘objectiviteit’ en ‘repliceerbaarheid’ hoog in het vaandel hebben, is dat natuurlijk wel een lastige en on(be)grijpbare. Dat geldt dan evenzeer, zo niet nog meer voor de ‘hoop’.
    Het lijkt ook wel mensenwerk!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s