Sociale interpretatie (3)

De deur van de bus gaat voor je neus dicht.

En je ziet het gezicht van de buschauffeur. Hoe zul je zijn gezichtsuitdrukking interpreteren?

Dat was de vraag (eerste blog uit deze serie). Het antwoord kun je deels samenvatten in twee Nederlandse gezegden:

* Het oog is de spiegel van de ziel

* Zoals de waard is, zo vertrouwt hij zijn gasten. Of (van onze tijd): zoals de waardin is, zo vertrouwt ze haar gasten.

Tweede generatie

Stel: je bent een tweede generatie Nederlander. Erik Erikson heeft de gevolgen voor die generatie beschreven aan de hand van de Amerikaanse situatie. Vaak krijg je dan problemen met je identiteit. Ben ik nu een Nederlander, of (bijvoorbeeld) een Marokkaan? Ben ik thuis een Marokkaan en op straat een Nederlander? Maar in Marokko zien ze me als Nederlander. En in Nederland als Marokkaan. Eigenlijk hoor ik dus nergens bij….

Deze jongeren zullen gemakkelijk argwanend worden ten opzichte van de dominante cultuur. Daar komt nog bij dat ze in gezinnen opgroeien die tóch vaak al afwijzend staan tegenover de Nederlandse normen en waarden.

De buschaffeur

Het gevolg voor het voorbeeld kan zijn:

 De chauffeur sluit de deur. De jongere denkt: ‘Zie je wel, weer zo’n vuile streek van een Nederlander! Hij discrimineert me. We worden allemaal gediscrimineerd’. In zijn boosheid vanwege dit feit schopt hij tegen de deur. Een politieagent die dit toevallig ziet spreekt de jongere aan op zijn gedrag.

De jongere snapt er niets van. Waarom wordt hij aangesproken op zijn gedrag? Hij had toch het volste recht om een schop te verkopen? “Wij worden altijd gediscrimineerd! Dat moeten we niet meer pikken!”

De politieagent houdt voet bij stuk. Dit gedrag kan niet. De jongere ziet dit als een selffulfilling prophecy. Zie je wel: in dit land mag je niet eens voor je rechten opkomen! De politie staat óok hélemaal aan de verkeerde kant. Al die blanken zijn tégen ons!

Mensen die geen vertrouwen in de ander hebben zullen van de ander denken dat hij/zij verkeerde bedoelingen heeft. Vervolgens zien ze het gedrag van de ander als een bevestiging van dat oordeel. “Zie je wel, we worden altijd gediscrimineerd!”

Hardnekkig

Het lastige bij deze patronen van sociale interpretatie is dat ze zo moeilijk te veranderen zijn. De positieve ontmoetingen worden nauwelijks gezien, de negatieve ervaringen worden uitvergroot.

Het is te vergelijken met het commentaar op het openbaar vervoer. Ruim 93% van de treinen komt op tijd aan op het station. Slechts 7% van de treinen is meer dan drie minuten te laat. Toch hoor je voortdurend van reizigers dat de trein altijd te laat is. De doorgewinterde mopperaar zal zich niet door die feiten laten overtuigen: het is zijn ervaring dat de trein altijd te laat is.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s