Sociale interpretatie (2)

Er zijn dus mensen die voortdurend op verkeerd spoor zitten als ze de bedoelingen van anderen proberen te achterhalen. In het kader van een eerder blog: dat zijn (vooral) de mensen die een negatief beeld over anderen hebben, in combinatie met een ambivalent beeld van zichzelf (ze zoeken voortdurend aandacht en waardering: het is dus eigenlijk een afgeleid zelfbeeld: pas als ik gezien word mag ik er zijn). Eén van de gevolgen van die combinatie is dat je veel gedrag van anderen op jezelf betrekt.

Mensen in één en dezelfde situatie verklaren het gedrag van de ander dus heel verschillend. Kijk je positief naar anderen en naar jezelf, dan zul je niet snel op het idee komen dat een ander expres wegloopt als hij jou ziet lopen.

Gedrag > interpretatie > emotie > gedrag

Die verschillende informatie wordt voor een deel veroorzaakt door het zelfbeeld en het beeld van de ander. Voor een ander deel omdat mensen op een verschillende manier informatie verwerken. De één let meer op de ogen, de ander meer op de houding, de derde meer op wat er gezegd wordt.

Het betekent dat je dezelfde situatie op een verschillende manier waarneemt, vervolgens op een verschillende manier interpreteert. Daar reageer je vervolgens met verschillende emoties op. Vervolgens leidt die emotie ook weer tot bepaald gedrag.

Factoren

Een aantal factoren, die vaak ook terug te zien zijn bij gezinnen met kinderen met een lichte verstandelijke beperking zijn:

  1. Het blijkt dat kinderen die in gezinnen opgroeien met een vijandig opvoedingsklimaat eerder geneigd zijn om het gedrag van anderen negatief te interpreteren. De basisveiligheid die ze thuis niet meekrijgen vertaalt zich (ook) in wantrouwen naar andere mensen. ‘Ze doen dat omdat ze tégen mij zijn’. Het spreekt vanzelf dat deze grondhouding zich bijna altijd voort zal zetten op volwassen leeftijd.
  2. Als mensen in een subcultuur opgroeien aan de onderkant van de samenleving is de kans groot dat ze veel gedrag van anderen als negatief zullen interpreteren. “Jeugdzorg heeft als enig doel om mij mijn kinderen af te pakken” zei een moeder (lichte verstandelijke beperking, Antilliaanse achtergrond) een keer tegen mij.
  3. Mensen die zichzelf van jongs af aan als buitenbeentje en als slachtoffer zien zullen het gedrag van anderen eerder negatief interpreteren.
  4. Daarnaast heeft de interpretatie van het gedrag ook te maken met het temperament van een kind. Kinderen met een zogenaamd moeilijk temperament zullen vaker het gedrag van de ander als negatief, als tégen hen gericht, te interpreteren. Ze denken: ‘Hij doet het expres, om mij te pesten’.
  5. Er is ook nog verschil in de manier waarop kinderen in staat zijn om de emoties van anderen te ‘lezen’. Kinderen met autisme zijn bijvoorbeeld minder goede mindreaders.
  6. Tenslotte heeft de sociale interpretatie te maken met de intelligentie. Bij een lagere intelligentie is de kans groter op een frame van denken waarbij je de emotie van de ander niet ziet of herkent (het ‘denkraam’ bij Ollie B. Bommel).

Buschauffeur

Bij al deze factoren is de kans dat het gedrag van de buschauffeur aan het begin van deze serie ‘als speciaal tegen hén –expres- bedoeld is’ groter. Een deel van deze mensen gaat vervolgens over tot daadwerkelijke agressief gedrag: schelden, vinger opsteken, een klap tegen de ruit of een schop tegen de deur geven.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s