Van sekte naar ISIS (1)

Wat biedt een sekte aan meerwaarde voor mensen? Waarom sluiten ze zich aan bij een sekte?

Ds. Bram Krol noemt in zijn boek Als het zoete bitter wordt de volgende kenmerken die een sekte aantrekkelijk maken. Ik voeg daar een zesde aspect aan toe:

1) Mensen vinden in een kleine groepering sneller herkenbaarheid en erkenning: een eigen identiteit dus. Hoe specifieker de groep is, des te duidelijker wordt het eigen geluid.

2) Mensen willen weten waar het leven toe dient. Iedereen wil dat zijn leven zinvol is. Een sekte vult dat doel heel nadrukkelijk in.

3) Mensen willen van betekenis zijn. Mensen die zich waardeloos voelen, die het gevoel hebben dat al hun inspanningen toch niets uitwerken, krijgen binnen een sekte opeens een duidelijk zicht op ‘waartoe zij op aarde zijn’.

4) Sektes staan of vallen bij charismatische leiders. Als je de ontwikkeling van sektes bekijkt zie je eigenlijk altijd dat aan de basis een charismatisch leider staat. Die persoon geeft de indruk jou in alles te begrijpen (eindelijk voel je erkenning). Daarnaast heeft die leider een centrale rol: door zijn manier van optreden trekt hij veel aandacht naar zichzelf toe. In dit verband is de term ‘spiritueel narcisme’ (eerder op dit blog genoemd) vaak op zijn plaats.

5) Sektes kennen een sterke interne structuur: er wordt op elkaar gelet. Die groepsbinding maakt dat mensen zich minder eenzaam voelen.

6) Sektes beschouwen zich superieur tegenover alle anderen. Voor mensen die zichzelf onzeker voelen is die duidelijkheid een prettig idee: zij zijn fout en ik zit goed. Daar hoef je dus verder niet al te veel over na te denken. Je kunt daarmee ook alle psychologische schepen achter jezelf verbranden. Met jullie hoef ik geen contact meer, want jullie zitten fout.

Al eerder wees een onderzoeker (Clark, 1976) erop dat een sekte vaak ‘zoekers’ aantrekt. Het zijn mensen die zitten met een groot gebrek aan zelfbevinden tegenover de buitenwereld en ten opzichte van zichzelf. “Ze proberen op die manier een illusie van welbevinden te bereiken in een nieuwe realiteit” (citaat uit De Psycholoog, februari 2015).

In zijn onderzoek kwam hij tot de conclusie dat meer dan de helft van de onderzochte mensen zich aan hadden gesloten bij een sekte bij ene psychiatrisch onderzoek ‘schizotypische‘ en ‘borderline’ -trekken bleek te hebben.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: