Tijd en psychologie

Ooit schreef ik een artikel voor een krant over de vraag waarom mensen zo ontzettend mopperen op vertragingen bij het spoor. Drie minuten langer wachten lijkt kennelijk een eeuwigheid.

En waarom duren die laatste minuten van het jaar altijd zo lang? Als vijf minuten verstrijken heb je het meestal nauwelijks door. Behalve de laatste vijf minuten van het jaar. Beeld je eens in dat je in het ziekenhuis ligt. Je kunt niet slapen. Wat duurt zo’n nacht dan eindeloos lang! Dan is de nachtzuster een reddende engel. En de twee minuten dat de tandarts je kies aan het boren is duren ook een eeuwigheid.

We hebben het hier over het verschil tussen ‘kloktijd’ en ‘beleefde tijd’. Als je moet wachten duurt de tijd altijd langer dan wanneer je bezig bent. Er zijn allerlei onderzoeken gedaan waarbij aan mensen gevraagd wordt hoe lang iets duurde. Bijna altijd zitten ze er behoorlijk naast. We slagen er nauwelijks in om onze beleefde tijd in kloktijd om te zetten.

Vorige week maakte ik een situatie mee waarbij ik me opeens weer realiseerde dat ik last had van verlengde beleefde tijd. Ik zat in een overvolle trein en kon geen kant uit. Ik realiseerde me opeens dat het feit dat ik geen kant uit kon alleen al maakte dat de treinreis voor mijn gevoel langer duurde. Ik had geen controle meer over de situatie.

Het zou wel eens zo kunnen zijn dat – als je het gevoel hebt dat je geen invloed hebt – de tijd langer duurt dan wanneer je wel invloed hebt. Het is één van de factoren die leiden tot het langzamer verstrijken van de tijd…

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

2 gedachten over “Tijd en psychologie”

  1. Als je deze bevindingen omzet naar mensen in een verzorgingstehuis of instelling, zullen zij soms het idee hebben dat de tijd erg langzaam verstrijkt….. blijkt des te meer hoe belangrijk het is om ook deze doelgroepen invloed te laten ervaren in hun eigen leven, om zo een grotere kwaliteit van leven en psychisch welzijn te bereiken..

  2. Ik leer, denk ik, steeds beter om relaxt te blijven als ik geconfronteerd word met vertragingen op het spoor. En ik spreek tijdens zulke vertragingen wel meer mensen die dat zichzelf aanleren. Ik kom uiteraard ook de mensen tegen die heel gefrustreerd raken van inderdaad drie minuten vertraging; soms ook omdat ze daardoor vrezen ook drie minuten te laat te komen op het overstapstation, waar ze de gewenste aansluiting zullen missen.
    Ik plan zelf zo dat ik, als ik echt op tijd wil zijn, desnoods een half uur te vroeg op het eindstation ben.
    Misschien geef ik in zekere zin in mijn hoofd mezelf toch nog enige controle, door gewoon niet te willen dat ik door vertragingen gefrustreerd raak.
    Een uitzondering was december 2009: mijn vader lag in het ziekenhuis, wat zijn sterfbed zou worden; het was de eerste van de sneeuwwinters, en toen was het heel akelig dat het zo onzeker was of ik het ziekenhuis zou kunnen bereiken; ik heb gereisd op dagen dat NS alle reizigers afried om op reis te gaan; in de kou gestaan op het perron in Utrecht, omdat je geen idee had wanneer er een trein zou komen, en ik dus niet boven op een warmere plek durfde te wachten. Het gaf wel veel solidariteit tussen de reizigers: allemaal mensen die meestal goede redenen hadden om het negatieve reisadvies te negeren.
    Een leuke ontmoeting was met twee studenten die terugkwamen uit een heel warm Zuid-Afrika, en totaal verrast waren door de sneeuw in Nederland; zij moesten van Schiphol naar Friesland; konden gelukkig vanaf Ede-Wageningen door ouders worden opgehaald: ik denk dat ze Friesland die dag per trein niet meer zouden hebben bereikt.
    Onlangs met één van mijn zussen gedeeld dat zij dezelfde nare associaties heeft bij sneeuwwinters, vanwege het sterfbed van mijn vader.
    Al vind ik sneeuw nog steeds mooi om te zien, als het vers gevallen is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.