We-dentity en I-dentity (2)

Vanaf 1½ jaar begint geleidelijk de ik-ontwikkeling van kinderen op gang te komen. Voor die leeftijd kunnen ze al wel ‘dwars’ lijken (iets niet willen), maar dat is geen koppigheid. Al een aantal jaren geleden heb ik dat gedrag beschreven in het artikel ‘Koppig, dwars of eigenwijs?’ (Klik). Een kind van 1½ jaar kan nog niet koppig zijn. Het kan ook nog niet iets expres doen, om de opvoeder de pesten.

Voor de 1½ jaar werkt de gedragsregulatie van kinderen nog niet. Ze hebben nog geen I-dentity. Ze vallen samen met de opvoeder (We-dentity).

Ik schrijf hier over kinderen (baby’s en peuters), maar er zijn ook volwassenen die (zeker bij stress) functioneren op dit vroege sociaal-emotionele niveau.

Wat zijn kenmerken van kinderen zonder I-dentity?

1. Kinderen zonder I-dentity kunnen hun behoeften nog niet uitstellen. Sterker nog: ze vallen in feite helemaal samen met hun behoeften. Een baby die honger heeft denkt niet ‘ik lig hier lekker, maar ik zou wel een flesje melk lusten’. Hij heeft geen honger, hij is honger. Dat vraagt van de opvoeders dat ze hun behoeften even opzij zetten, om tegemoet te komen aan de behoeften van het kind.

De moeder vertelde dat haar dochter (10 maanden oud) om rond zes uur steeds harder begon te huilen. Ze ging er vanuit dat de baby honger had. Maar ze vond dat haar dochter maar even moest wachten totdat GTST was afgelopen. Voor de moeder waren het misschien goede tijden, maar op dat moment waren het voor de dochter slechte tijden. De moeder had geen enkel idee van de (on)mogelijkheid van haar dochter om haar behoefte uit te stellen.

2. Een tweede kenmerk van kinderen in de fase van de We-dentity is dat ze gemakkelijk van slag raken. Sterker nog: als ze van slag zijn geraakt is het gevolg meteen ook heftig. Wat bij de baby begint als een klein darmkrampje kan binnen één minuut ellende van top tot teen betekenen. Bij een baby is heftige reactie voor de ouders nog bij te sturen. In de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking bevinden zich duizenden volwassenen die geen I-dentity hebben ontwikkeld. Ze zijn volwassen en fysiek erg sterk. Dat gedrag is vaak maar moeilijk bij te sturen.

 Klaas krijgt zijn schoenen aan. Als hij gaat staan doet het pijn. Klaas kan niet vertellen dat het zeer doet. Hij geeft een schreeuw en binnen een paar seconden krijgt Berend die naast hem staat een klap. Een steentje in de schoen kan leiden tot een groot gedragsprobleem.

3. Een derde kenmerk van kinderen in de fase van de We-dentity is dat stemmingen zomaar om kunnen slaan. Zoals de vrolijk lachende baby van een darmkrampje van top tot teen van slag kan raken, zo kan ook de stemming een volwassene met een in een vroege fase geblokkeerde sociaal-emotionele ontwikkeling van de ene op de andere minuut helemaal omslaan.

John zit vrolijk mee te zingen met de TV. Op bijna datzelfde moment gooit hij een kopje door de ruimte. Niemand begrijpt wat er aan de hand is. John was toch vrolijk?

Daarnaast zijn positieve ervaringen voor mensen met weinig I-dentity vaak ook belastend. Zoals de baby van slag kan raken van aandacht die hij op zichzelf leuk vindt, zo kan ook een volwassene met weinig I-dentity van slag raken van dingen waar hij van geniet. Ik zeg dan wel eens: “de gevoelsthermostaat is stuk”.

(wordt over een aantal dagen vervolgd).

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “We-dentity en I-dentity (2)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: