Lissabon (19) : aardbeving 1755

Lissabon Elevador de Sante Justa panorama

Het uitzicht vanaf de Elevador Santa Justa is prachtig. We kijken onze ogen uit. Beneden ons ligt de benedenstad van Lissabon, gebouwd na de verwoestende ramp die de Portugese hoofdstad in 1755 trof. Een citaat:  “De aardbeving op 1 november 1755 was één van de meest vernietigende in de geschiedenis, met tienduizenden doden. De beving werd gevolgd door een tsunami en een brand die vrijwel heel Lissabon vernielde. Geologen vermoeden dat de aardbeving van Lissabon een sterkte van 9 op de schaal van Richter bereikte. Een dergelijke aardbeving zou slechts eens in de tweeduizend jaar voorkomen”.

Deze geschiedenis verklaart de rechtlijnige en betrekkelijk moderne binnenstad. Van het meest historische deel van de stad was niets meer over. De wijken op de heuvels rond de binnenstad hadden wel zwaar te lijden gehad onder  de aardbeving, maar waren niet bereikt door de tsunami. Daardoor vind je daar nog steeds het oude stratenpatroon, waar geen enkele planning aan te pas is gekomen. Als er geld was werd er weer een huis gebouwd. Bovendien: op steile hellingen bouw je geen rechte straten. De wirwar aan trappen is een gevolg van deze geologische gesteldheid. 

De aardbeving had niet alleen gevolgen voor de gebouwen in de stad, maar vooral zeer grote gevolgen voor de bevolking. Er volgde een grote pestepidemie, waardoor de doden met pontons naar zee werden gevaren om daar in het water gegooid te worden. Er waren onvoldoende mensen beschikbaar om de doden te begraven.

Maar er volgden ook politieke veranderingen. Niet alleen in Portugal, maar in heel Europa. Wat Hiroshima was in 1945 was deze aardbeving in 1755. De hele samenleving ondervond de gevolgen van deze ramp van ongekende omvang.

Lissabon Elevador de Sante Justa uitzichtOok in de filosofie voltrok zich een omwenteling. Het maakbaarheidsprincipe bleek niet meer houdbaar: de mens was onverwachts kwetsbaar.

Dat is er zo’n klein stukje Europese hoofdstad, dat we nu bekijken vanaf de Elevador Santa Justa, zóveel geschiedenis kan zitten…

Zo zijn er in de loop van de geschiedenis een aantal belangrijke momenten geweest die de wereld op hun kop hebben gezet. Of je er nu in wilt geloven of niet…

 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.