Pedagogische foutbouw (3)

Wat willen kinderen van twee jaar?
Ze willen het lijntje met hun moeder (of vader) houden. Of anders met een ander persoon aan wie ze gehecht zijn.
Dorothea Timmers-Huigens geeft in dit verband de al eerder genoemde vuistregel: “De afstand in meters is gelijk aan de leeftijd in jaren”. Oftewel: een kind van twee voelt zich in spannende situaties veilig binnen de afstand van twee meter tot zijn moeder. Het is de leeftijd waarbij je ’s avonds zingend op de overloop moet gaan staat strijken. Anders durft je zoon of je dochter niet te gaan slapen.
En hoe ziet de nieuwbouw er op een groot aantal instellingen uit? Precies zo als de appartementen-bouw die het meestal goed doet voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking.
Een lange gang met een hele rij appartementen. Aan het einde van de gang vinden we een relatief klein uitgevallen woonkamer. Het gevolg is dat er instellingen zijn waar cliënten (met een emotionele leeftijd van beneden de drie jaar) op een afstand van zo’n 30 meter van de begeleider geacht worden zich veilig te voelen. Maar vaak raken ze bij zo’n afstand verloren in hun bestaan. Het gaat ten koste van hun welbevinden. Daarmee slaan de architecten (en de organisaties) voor deze groepen cliënten volledig de plank mis. De bouw gaat ten koste van de ervaren emotionele veiligheid.

Nog een voorbeeld. Ik ben op bezoek op een instelling in het Noorden van het land. Er is flink geïnvesteerd in de nieuwbouw. Ik kom daar op verzoek van familie die zich zorgen maakt over hun zus. Het betreft een woning met cliënten met een ernstige verstandelijke beperking.
Meer dan de helft van de cliënten met een ernstige verstandelijke beperking is slechtziend.
Ik kom een gezamenlijke ruimte binnen die er uit ziet als een balzaal. De jonge vrouw waar ik voor kom zit in een hoek van de ruimte. Haar gezichtsvermogen is minder dan 20%. Heel in de verte staat een groepsleidster aan het aanrecht. Ieder contact tussen deze jonge vrouw en de groepsleidster is verdwenen. De afstand is er veel te groot voor.
Eén van de hypothesen die ik heb rond de terugval van haar gedrag is er dat op deze woning nauwelijks nabijheid mogelijk is. De afstand tussen de begeleiding en deze slechtziende mevrouw met een ernstige verstandelijke beperking is gewoon veel te groot.

Maar niet alleen gesomberd. Op de foto een woongebouw waar ik als orthopedagoog bij betrokken ben (niet bij het gebouw, wel bij de 37 hier wonende oudere cliënten). Hier geen lange gangen, maar een ronde bouw met de gezamenlijke ruimte in het midden. Ook bij dit gebouw kun je nog allerlei verbeteringen bedenken, maar het concept van de bouw voldoet aan de vraag naar relatieve nabijheid van de begeleiding.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Pedagogische foutbouw (3)”

  1. bekende foto:) kom je op de koffie als je weer daar bent? J – – 2/1
    Dat ronde gebouw iet er prima uit!!!!!
    Ik moet even wennen aan je nieuwe vormgeving.
    O ja, ik heb mijn toestel weer gevonden!!! Jippie!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: