Kinderangsten (4): de kleuter

Iedere levensfase kent zijn eigen angsten. Die angsten zijn gekoppeld aan de cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling.

Aan het einde van het derde jaar verandert er veel in het denken van jonge kinderen. Dat heeft ook gevolgen voor hun angsten. Daarom kent de kleuter andere angsten dan de peuter.

a. Een kleuter ontwikkelt een eigen voorstellingsvermogen. Opvallend is in deze leeftijd dat kinderen bang worden voor hun eigen fantasieën. Ze kunnen nog maar moeilijk onderscheid maken tussen wat ze hebben bedácht en wat er werkelijk gebeurd is. Een spannend verhaal dat wordt voorgelezen voor het slapen gaan lokt ’s nachts gemakkelijk een nachtmerrie uit.

b. Ook worden kleuters bang voor onverwachtse dingen die kunnen gebeuren. Hun vraag is dan vooral: “wat kan er met mij gebeuren?” Ze horen allerlei dingen, maar kunnen die gebeurtenissen geen concrete plaats geven. Vooral de angst voor beschadigingen aan het eigen lichaam kan in deze periode een grote rol spelen. Het is niet zozeer de pijn van een prik, maar de vraag wat er met je lichaam kan gebeuren dat angst oproept.

c. Een kleuter kan ook als als-dan-denken. Als je opeens op school nodig naar de WC moet, maar dat de juf niet ziet dat je je vinger op hebt gestoken. Dan kun je dus in je broek plassen, maar wat moet je doen als je in je broek hebt geplast?

d. De taal van volwassenen kan bij kleuters tot veel misverstanden leiden. Ze vangen gemakkelijk allerlei flarden van telefoongesprekken of van TV-program-ma’s op en geven daar een eigen betekenis aan.

e. Een bekende angst uit de psycho-analytische hoek is de angst voor liefdes-verlies. De ouders zijn erg belangrijk voor de kleuter, maar hij is ook erg bang dat hij zich niet goed zal gedragen en dat ze hem daarom niet meer lief zullen vinden. Daarom zijn kleuters vaak erg streng voor zichzelf. Ze zijn nog bijna niet in staat om te relativeren: het denken is zwart-wit.

Een kleuter van vier jaar was ziek en lustte zijn eten niet. Toch wilde hij zijn bord persé leeg eten, want anders zou zijn moeder boos op hem worden.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Kinderangsten (4): de kleuter”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.