Pubers opvoeden, kan dat?

Tijdens lezingen over opvoeding (dat doe ik trouwens zelden meer sinds hier in huis geen kinderen meer fysiek aanwezig zijn & aan een Poes valt nu eenmaal niets op te voeden…) zeg ik altijd: “Met twaalf jaar gaan je kinderen de deur uit.”

Met andere woorden: wie daarna nog een stevig potje wil gaan opvoeden is te laat. De opvoeding is ‘klaar’ als kinderen twaalf jaar oud zijn. De emotionele basis voor kinderen is al klaar als kinderen drie jaar oud zijn.

Van de Deense gezinstherapeut Jesper Juul citeer ik regelmatig uit zijn boeken over opvoeding. Maar hij heeft zich nu ook gewaagd aan de opvoeding van pubers.

Juul: “Als kinderen twaalf jaar oud zijn, zijn ze te oud om ze nog op te voeden. Dat vertellen ze ons ook, maar wij horen dat meestal niet.”

Dat wil niet zeggen dat ouders niet belangrijk zijn voor pubers. Alleen de rollen zijn anders geworden: ouders zijn volgens Juul sparringpartner geworden.

Over de vraag hoe dat er uit ziet gaan maar liefst 150 van de 200 bladzijden die het boek telt. Daarin geeft Juul antwoord op brieven van bezorgde ouders en daarin worden ook therapie sessies beschreven die hij met hele gezinnen voerde. Een veel voorkomend ‘probleem’ is daarbij de door de ouders ervaren ‘luiheid’ van het kind (niets opruimen, niet leren op school) en het gebruik van drank of het zich niet houden aan regels.

Het gaat Juul bij pubers om de dialoog (dat is nog wel wat anders dan een onderhandelingscultuur). Communicatie betekent letterlijk: iets samen delen.

Of Juul op alle punten gelijk heeft? Ik ga nog wel een paar kritische vragen stellen (ik moet het boek nog recenseren). Maar dat de puberteit om een andere rol van ouders vraagt, dat ben ik helemaal met Jesper Juul eens.

Jesper Juul: Pubers opvoeden, kan dat? Uitgeverij Forte, 192 blz., E 17,95

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

3 gedachten over “Pubers opvoeden, kan dat?”

  1. Als je ergens een passend antwoord hebt gevonden op het opvoeden van pubers, dan wil ik dat graag horen. Wij hebben naast een dochter van 27 een dochter van 20 en een zoon van 14. Jongste is autistisch en meervoudig gehandicapt ( woont sinds een paar maanden helemaal – uit huis ) maar de middelste is het kind dat de meeste zorgen met zich meebrengt en dat gaat nu al jaren. Ik kijk dus verlangend uit naar de gouden tip, en als het inderdaad zo is als met behangen, heeft de uitdrukking “Ik plak je achter het behang” daar dan ook weer een connectie mee?

  2. De emotionele basis van een kind is klaar als het drie jaar oud is.
    Dat stond ook in het stukje over sociaal-emotionele basiskleur.
    Ik kan me niet herinneren dat ik dat eerder heb gelezen dan nu dus een paar keer op deze blog, en ik vind dat wel een spannend idee eigenlijk. Want als dat dan niet is gelukt om zo te zeggen?

    Pubers niet meer opvoeden na hun twaalfde, daar kan ik me meer bij voorstellen.
    Zo dachten mijn man en ik ook wel zo ongeveer: leg de basis van wat je mee wilt geven voor hun twaalfde, daarna moet het van hen zelf worden.

    Ik heb wel genoten van de puberteit van mijn dochters, maar ik heb het dan ook wel heel erg met hen getroffen, ze hebben het me niet heel moeilijk gemaakt, en ik vond het heel boeiend om hen volwassen te zien worden.

  3. Wanneer ik als relatieve buitenstaander over dit soort zaken lees valt me toch steeds vaker de overeenkomst tussen opvoeden en samen behangen op. Mensen zijn soms enthousiast en vol goede moed en soms bijna tot wanhoop gedreven, zwoegend, spartelend, ruzieënd en stoeiend bezig om alles glad te strijken en als de kus geklaard is zeggen ze: nu denk ik dat ik een beetje begin te snappen hoe je zoiets het beste aan kunt pakken. We hadden dit beter iets anders kunnen doen en dat zus of zo moeten doen en dergelijke. Nu heb ik begrepen dat het bij behangen zo is dat de meeste bobbels vanzelf wel weer glad trekken en dan zie je er geen barst meer van als je er tenminste geen stukken uit gescheurd hebt of het motief andersom geplakt hebt. Zou dat bij opvoeden ook zo zijn?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.