Autisme en reserveplan

Veel mensen met autisme hebben grote moeite om zich iets te verbeelden.

Ze kunnen thuis niet bedenken wat voor boodschappen ze willen kopen, ze kunnen dat pas in de winkel bedenken.

Ze kunnen zich geen voorstelling maken van een andere plaats, ze kunnen de plaats, met alle indrukken, pas in zich opnemen als ze ter plekke zijn.

Het zich voorstellen is vooral moeilijk bij verbale instructies. Veel mensen met autisme zijn beelddenkers, ze moeten het van het concrete zien hebben. Onze gesproken taal is veel te vaag, te vluchtig, te abstract.

Eén van de gevolgen van het gebrek aan verbeelding is dat het maken van een reserveplan zo ontzettend moeilijk is. Je wilt van A naar B, maar de weg is opgebroken: wat moet je nu? Zo’n situatie kan tot enorme paniek leiden.

Je wilt ’s avonds aardappels en sperziebonen eten, maar je hebt niet gezien dat de aardappels op waren. Hoe moet je nu handelen?

Deze beperking verklaart ook voor een deel de behoefte om alles hetzelfde te houden. Veranderingen zijn bedreigend als je geen reserveplan in je hoofd hebt.

Een bizar voorbeeld van een gebrek aan een reserveplan was een meneer die met zijn fiets vier uur lang hand staan wachten voor een geopende brug. De brug was namelijk in reparatie.

Hoewel borden verwezen naar een brug die 400 meter verderop lag kwam deze meneer niet op het idee dat hij om kon rijden. Het was uiteindelijk de politie die hem begeleidde naar de volgende brug.

Daar waar andere mensen meestal zelf vooraf en ter plekke ook nog een reserveplan kunnen bedenken is dit voor mensen met autisme vaak een zeer complexe activiteit. Het gaat bij hen allerminst vanzelf. Ze moeten op weg geholpen worden.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Autisme en reserveplan”

  1. Dat is weer een mooie verhelderende uitleg, Henk.
    Autisten zijn dus als ik het goed heb (en evenals ikzelf) vaak beelddenkers maar ze hebben moeite zich iets te verbeelden.
    Vooral bij verbale instructies is dat het geval. Ze hebben moeite om woord en beeld te verbinden en tussen die twee te switchen. (kan ik mij -uit ervaring?- ook al iets bij voorstellen) Het is alsof er op een bepaald spoor eerst een patroon volledig afgemaakt moet worden alvorens er iets anders kan gebeuren. (mij ook niet geheel onbekend)
    Ik zal toch geen autist zijn?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.