Dat was een goede manier van verwerking. Want ik merkte dat het zwaar was om (vooral) de foto’s van de dag dat ik gelanceerd werd en de periode daarna in het ziekenhuis en in de rolstoel te bekijken en een plek te geven in het foto-album, maar ook in mijn herinnering. Ik had (zoals je op de foto ziet) vooral de neiging om mij te verstoppen…

Maar ook na ‘de grote overwinning’ (de eerste dag op de fiets) was het allemaal nog best heftig. Op de fiets voelde ik me heel wat mans, maar ik kon nauwelijks afstappen. Zodra ik van mijn fiets kwam voelde ik me ontzettend gehandicapt. Bijna alle foto’s maakte ik in die tijd dan ook vanaf het zadel…

Ik heb tussendoor bijna vijftig verhalen geschreven over mijn ervaringen in het ziekenhuis en de rolstoel. Dat hielp ook wel, maar het visualiseren was nog wat spannender. 

Maar het album is klaar: 76 bladzijden aan foto’s van 2011.

Een deel van de kinderen kon de verleiding niet weerstaan. Zodra de proefleider weg was aten ze de marshmellow op. Een ander deel van de kinderen at het snoep niet op. Ze konden de beloning uitstellen, want straks kregen ze méér.

Op zich is het onderzoek al illustratief: kunnen kleuters hun behoeften uitstellen?

Maar wat nog meer boeiend is, is de uitkomst na 20 jaar. En dan bedoel ik niet of die kinderen die afwachtten totdat ze méér marshmellows kregen een slechter gebit hadden.

Walter Mischel onderzocht ruim 15 jaar later dezelfde kinderen. Ze waren inmiddels volwassen. En wat bleek? De kinderen die destijds hun behoeften konden uitstellen functioneerden in veel opzichten beter dan de kinderen die destijds direct de marshmellows opaten.

De kinderen die konden uitstellen waren gemiddeld: sociaal meer vaardig, konden beter met frustraties omgaan, hadden meer doorzettingsvermogen, konden hun studie of werk beter plannen en organiseren, waren minder afhankelijk van het oordeel van anderen, functioneerden meer zelfstandig, hadden een optimistischer levensinstelling, presteerden beter op school en hadden stabielere relaties.

Je zou bijna gaan denken: wat heeft er voor ‘boost’ in die extra marshmellows gezeten?

David Goleman haalt dit onderzoek aan bij zijn hypothese dat een succesvolle impulscontrole op jongere leeftijd een betere voorspeller is van ‘succes’ dan intelligentie…

De Intercity vanuit Alkmaar helemaal naar Zuid-Limburg maakte zijn eerste stop: op station Heiloo. Je ziet de achterlichten in de verte, op ruim 2 km. afstand.

Deze foto maakte ik aan de noordelijke rand van het Heilooërbos, op de grens met Alkmaar.

Een langgerekt symmetrisch lijnenspel trekt zijn sporen door het Noordhollandse land.

Voor de fotografen onder de lezers: de foto is een twee maal vergrote uitsnede van een opname die werd gemaakt op maximale telestand (16 maal), met de handmatige instelling van de Sony DSC HX 9V. ISO 100, sluitertijd 1/80, diafragma F 5.9.

Hij woonde met zijn vader (een winkelier met alcoholproblemen), zijn moeder, en zijn oudere broer in Lacrosse (Wisconsin). Zijn moeder vond het een zondige plaats, een Sodom en Gomorra. Daarop verhuisde het gezin naar Plainfield (Wisconsin), waar men een boerderij ver buiten het dorp kocht.

Moeder Augusta wilde haar zoons zoveel mogelijk isoleren van de boze buitenwereld. Ze waarschuwde dat alle vrouwen hoeren waren, behalve zij zelf. Daarom moesten haar zonen geen contact met meisjes hebben. Ze mochten ook nooit een druppel alcohol drinken, want aan hun vader konden ze zien welke ellende daar van kwam.

Iedere avond las Augusta voor uit het Oude Testament, vooral de geschiedenissen met moord en doodslag. Uit het Nieuwe Testament las ze bij voorkeur uit Openbaringen, omdat de vrouw daar ook de hoer wordt genoemd. Dat deze teksten een heel andere betekenis hadden zal Augusta vermoedelijk niet hebben begrepen en haar zoon Edward al helemaal niet.

Edward probeerde zoveel mogelijk zijn moeder te gehoorzamen. Maar hij deed het nooit goed genoeg. Fysieke mishandeling door zijn moeder was aan de orde van de dag. Bovendien had ze er geen vertrouwen in dat het ooit goed zou komen met haar zoons. Kijk maar eens naar hun vader!

Op school was Edward een eenzelvig jongetje dat vaak hardop lachte terwijl niemand een grap had gemaakt.

Vader Gein overleed in 1945. Niet zo lang daarna overleed ook zijn oudere broer. Er bestaan vermoedens dat hij is vermoord door Edward. Daarna bleef Edward op de geïsoleerde boerderij alleen achter met zijn moeder. Hij ging niet meer naar school.

Als zijn moeder overlijdt heeft Edward geen enkel kader meer. Het huis wordt een complete puinhoop. Edward kan niets opruimen. Slechts één kamer blijft zoals deze was: de kamer van zijn moeder, inclusief het netjes opgemaakte bed.

Edward verdient de kost als harde werker. Hij was handig en deed allerlei klusjes voor de boeren in de omgeving van Plainfield. Een zonderling figuur, maar wel geaccepteerd door de inwoners van het dorp.

Het duurt jaren voordat het duistere leven van Edward Gein aan het licht komt. Wat men dan ontdekt is eigenlijk te bizar voor woorden. Het lijkt erop dat Edward jarenlang wanhopig heeft gezocht naar een vervanging voor zijn moeder. Omdat hij geloofde dat doden op konden staan groef hij lijken van vrouwen op om ze vervolgens in zijn huis te bewaren.

Edward bekent alles wat hij op zijn kerfstok heeft nadat hij heeft gekregen wat hij wilde: een stuk appeltaart met kaas.

Edward werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, maar hij werd op grond van een psychiatrische stoornis in een psychiatrische inrichting geplaatst. Daar functioneerde hij aan de rand van de groep. Opnieuw als een eenzelvig man die af en toe hardop in zichzelf zit te lachen.

Het huis waar hij had gewoond en dat bij executie verkocht zou worden brandt de ochtend voordat de verkoop plaats zou vinden af.

Het levensverhaal van Ed Gein laat zien hoe een dominante moeder een kwetsbare zoon kan ‘knakken’. Al in zijn jeugd had Edward levenslang gekregen. Maar een andere vraag die mij intrigeert is nog: wat voor jeugd heeft zijn moeder gehad?

In datzelfde dorp speelt ook het boek ‘Het zwijgen van Maria Zachea” van Judith Koelemeijer. Familie Koelemeijer woonde een paar huizen bij ons vandaan aan dezelfde dorpsstraat.

De oostelijke helft van het dorp was voornamelijk Rooms-Katholiek. Daar stond ook een grote Rooms-Katholieke Kerk en er waren de Rooms-Katholieke jongensschool en de Rooms-Katholieke meisjesschool. En je had er de Mariastraat als enige zijstraat van de Dorpsstraat.

Het was een dromerig dorp. Het meeste verkeer was agrarisch verkeer: trekkers en soms zelfs paarden die grote karren met hooi voorttrekken.

Wat ik zo aardig vind aan de film is dat deze uitgebreid het schoolplein van de scholen in de pauze in beeld brengt. Dan valt opeens weer extra het verschil tussen de manier van spelen van de jongens en de meisjes op.

De meisjes (vooral de oudste meisjes) zwieren over het schoolplein, een heel lint van rokken tot aan de knie. Ze maken veel sociaal contact met elkmaar.

Op het plein van de jongens zie je een heel andere manier van contact. Ze springen op elkaars rug en gaan frontaal met een ander duo de confrontatie aan. Het is af en toe een complete kluwen van botsende jongens.

Interactie tussen jongens en meisjes is er niet. Het waren ook twee verschillende scholen. Maar ook op mijn gemengde lagere school in Gorkum was er nauwelijks interactie tussen jongens en meisjes. De jongens waren bijna altijd aan het voetballen. Maar wat de meisjes deden… Ik wéét het niet eens, want ik moest de bal in de gaten houden…

Dat verzuchtte ik gisteren tegenover mijn wettige huisgenote Tineke.

En ik vervolgde mijn verbale pad met: “Want jij hebt zo’n aardige man…” (…).

“Ja” zei Tineke, “dat kan ik me best voorstellen. Ik bof maar weer, maar het is nu eenmaal zo, daar zul je mee moeten leren leven.”

In het dorpje Schuld was moest ik nog 5 km. langer doorfietsen (mezelf nog een Domtoren hoger trappen). Toen was ik (om 3 uur ‘s middags) bij de waterscheiding. Daarna ging het in hoog tempo naar beneden.

In Bad Münstereiffel werd ik afgeleid door de mooie gebouwen in het historische stadje aan het riviertje de Erft. Vervolgens miste ik nét de trein naar Keulen. Nou ja, ik had hem kunnen halen als de kaartautomaat niet moeilijk had gedaan.

Daarom besloot ik door te fietsen naar Euskirchen. Dat had ik beter niet kunnen doen, want voor het plaatselijke ziekenhuis werd ik gelanceerd. De automobilist verklaarde voor de rechter dat hij stil stond voor de stopstreep.

Het blijft een boeiende vraag hoe ik dan zo hardhandig gelanceerd kon worden. De rechter is daar nog niet uit. Ze zou op 14 februari j.l. uitspraak doen, maar die uitspraak is uitgesteld.

In ieder geval belandde ik als gevolg van de klap in het plaatselijke Krankenhaus. Ik dacht: even een verbandje er om heen en daarna loop ik met mijn fiets naar het station. Maar de orthopeed meldde dat ik direct geopereerd moest worden en dat dit Krankenhaus die operatie niet uit kon voeren. Zo belandde ik om 7 uur ‘s avonds op de operatietafel van het Marienhospital van Brühl.

Daar moest ik nog een week blijven, totdat ik per ambulance gevankelijk naar Nederland afgevoerd mocht worden.

Ik denk niet dat Piaget daar helemaal gelijk in had, maar het geeft wel aardige inzichten.

Je hebt twee glazen lekkere limonade. Het ene glas is smal en hoog, het andere glas is breed en laag. De stand van de limonade is in het smalle glas veel hoger dan in het brede glas. Welk glas kiest de kleuter?

De meeste kleuters kiezen het smalle, hoge glas, want – zeggen ze – daar zit meer in. Hoe komt dat: omdat kleuters nog maar in één dimensie denken.

Volgens Jean Piaget loopt de gewetensontwikkeling gelijk op met deze manier van denken. Als je aan een kleuter vraagt of pappa door het rode licht mag rijden omdat hij in de verte ziet dat er een mevrouw in het water is gevallen zegt de kleuter: “Nee, dat mag niet, want je krijgt er straf voor.”

Pas vanaf groep 3 gaan kinderen meerdere dimensies met elkaar vergelijken. Ze wegen af hoe hoog en hoe breed het glas is.

Ze maken ook een morele afweging: je mag niet door rood rijden, maar als die mevrouw bijna verdrinkt en pappa kijkt goed uit, dan mag het voor deze ene keer wél.

Dat kan een vliegtuig zijn onderweg naar Schiphol. Als de zuidelijker aanvliegroutes (via IJmond of Castricum) bezet zijn daveren de vliegtuigen precies over ons huis richting Schiphol.

Maar het kan ook een minder lawaaierig object zijn. Zoals één van de dakpoezen bij ons in de wijk.

Eén van deze dakpoezen heeft de neiging om op een lichtkoepel boven de keuken te gaan liggen. Dat schijnt een warmer plekje te zijn dan het dak zelf.

Zo ziet een dakpoes er van onderen uit… 

De afgelopen jaren is er in veel islamitische landen sprake van een toename van intolerantie tegenover andersdenkenden. Dat de doodstraf een passende straf is voor iemand die de islam de rug toekeert is daar een wijd verbreide opvatting aan het worden. De orthodoxe islam is met een opmars bezig.

Volgens Abdoelah Ghzili is die opvatting in Nederland ook helemaal niet ongewoon onder Nederlandse moslim-jongeren. Ze durven er alleen niet zo voor uit te komen.

Ghzili is aan de Vrije Universiteit opgeleid tot geestelijk verzorger. Hij verdedigt het voltrekken van de doodstraf aan mensen de islam de rug toekeren. Dat blijkt uit een vraaggesprek met het Nederlands Dagblad. En hij vindt zijn opvattingen volstrekt logisch. Het is juist inconsequent als christenen vinden dat op het loslaten van hún geloof niet de doodstraf staat…

Volgens Ghzili heeft de doodstraf een afschrikwekkende werking. En daar red je meer mensen van de hel dan door de afvalligen niet te straffen. Bovendien kan iemand die het geloof vaarwel heeft gezegd ook nog eens anderen infecteren. Kortom: die doodstraf is zo gek nog niet.

Daar kijk ik toch wel heel anders naar. Als je werkelijk vanuit een diepe innerlijke overtuiging leeft, dan heb je niet zulke middelen nodig. Een overheid of een rechtbank die op deze manier anderen het zwijgen oplegt heeft kennelijk weinig vertrouwen in de kracht van de eigen boodschap.