Gemiddelde gewetensontwikkeling van de Nederlander
Als een peuter 2½ jaar oud is kent hij de meeste regels in huis.
Dus hij weet dat hij niet zomaar een koekje mag pakken.
Maar: hij koppelt de regel nog aan de aanwezigheid van de opvoeder. Als mamma er niet is geldt de regel niet meer. Dat is de reden waarom er tegenwoordig veel open keukens zijn: dan blijft de regel tenminste gelden, ook als mamma in de keuken is.
Nederlanders weten dat ze een kaartje moeten kopen voordat ze in de trein stappen. Maar als ze weten dat de conducteur niet komt kopen veel Nederlanders geen kaartje. En als ze weten dat er geen politie op straat is rijden ze vaak harder dan de maximumsnelheid.
Daaruit blijkt dat de gemiddelde gewetensontwikkeling van de Nederlander 2½ jaar is. De regel geldt alleen als de opvoeder in de buurt is…
Grijns!
Zeg Henk, een vraagje, vanaf welke leeftijd begint de gewetensontwikkeling eigenlijk? Ik heb nl een neefje van bijna vier, die met een grote grijns met een steen op mijn dochters hoofd slaat. Die grijns blijft, ook wanneer mijn dochter het uitschreeuwt van de pijn. Totdat zijn moeder hem streng toespreekt. Dan beseft hij dat hij iets heel stouts gedaan heeft, en begint hij te huilen…
Blijf schrijven, ik geniet er van!
Marieke
@ Marieke: de gewetensontwikkeling verloopt in fasen. Jonge peuters voelen vaak al aan dat er iets niet klopt, maar dat komt deels doordat ze zo gevoelig zijn voor de emoties van ouders. Met 2½ jaar zet de peuter echt een stap, hij begint de regels te kennen (mits de opvoeder in de buurt is). Een kind van vier weet doorgaans goed wat mag en wat niet mag, maar kleuters denken wel erg zwart-wit: iets of goed óf het is fout. Ze ‘lezen’ nog niet de achtergrond van het gedrag (een ziekenauto mag niet door rood, want je mag niet door rood). Vanaf 7 jaar gaan kinderen achtergronden mee-wegen, een ontwikkeling die zich de hele periode van de basisschool verder steeds genuanceerder voortzet..
Van dat neefje van bijna vier zou je verwachten dat hij kan weten dat hij zijn nichtje niet mag slaan. Naar de reden is waarom hij het toch weer probeert kan ik alleen gissen. Maar waarom gaan (al maak ik dan een grote leeftijdsstap) pubers bij herhaling de fout in, ook al weten ze nóg zo goed dat iets niet mag? Kennelijk zijn er allerlei ‘triggers’.
Is het echt pas met tweeënhalf jaar dat peuters de regels leren kennen? Mijn kleindochter van anderhalf weet enkele regels al prima, bijvoorbeeld dat ze niet in de keuken mag komen. Dat de opvoeder in de buurt moet zijn, dat klopt wel, maar omdat ze pas anderhalf is laten we, de ouders, en ik als oma, haar ook nog niet echt alleen, behalve dat ze zo nu en dan zelf in haar kamertje speelt; met de deur open zodat ze meteen naar ons toe komt als ze dat wil; en wij horen ook of er eventueel iets mis gaat. Regels, die weet ze al wel.
Of is dat regels kennen zoals een hond regels kent, denk ik nu? Zelfs voordat ze een jaar was wist ze dat ze niet aan de knoppen van de geluidsapparatuur mocht komen, en probeerde ze dat toch uit, hoe wij daarop reageerden.
Vandaag gepast op mijn kleindochter van 19 maanden.
Ik ging even naar de wc en kom terug in de woonkamer.
Ze heeft een afstandsbediening in de hand, en zegt er ‘nee’ bij. Ze geeft hem aan mij.
Inderdaad: ze weet, als ik er ben, dat ze hem niet mag hebben. Maar er is nog geen enkel schuldgevoel dat ze hem heeft gepakt toen ik er niet was.
Ik heb het er even met mijn dochter over, als die weer thuiskomt, en zij heeft dezelfde ervaringen.
Leuk om te zien.